Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Aydınlanma ve İslam dünyası
10 Temmuz 2010 / 20:05
Tehlikenin farkında mısınız? İlhan Selçuk’un Cumhuriyet gazetesindeki köşesi devam ediyor! İçi boş bir çerçeve olarak yayınlanıyor her gün. Sanki her an yeniden yazmaya başlayabilirmiş gibi.

Roni MARGULIES - TARAF

Ve her gün baş sayfadaki bir reklam İlhan Selçuk’un ses kayıtlarının CD halinde gazeteyle birlikte verileceğini müjdeliyor: “Ümit Zileli soruyor, Aydınlanma Bilgesi anlatıyor.

“Aydınlanma Bilgesi” ifadesine bayıldım doğrusu!

Halit Çelenk, İlhan Selçuk için “ömrünü halkın aydınlanmasına adayan usta kalem” diyor.

Çelenk’in şu sözleri, Cumhuriyet’in “aydınlanma” kavramına ışık tutuyor:

Son yıllarda Türkiye için yaşamsal önem kazanan köktendinciliğe karşı demokrasinin önkoşulu olan laiklik ilkesinin savunulmasında ve Aydınlanma felsefesinin ülkemizde yerleşmesi doğrultusunda verdiği savaşımın önemini belirtmek istiyorum.

Aydınlanma felsefesi acaba dünyada kaç ülkede silahlı kuvvetler tarafından yerleştirilmiştir? Tepeden dayatılan bir şey, dünyanın en iyi şeyi de olsa, zorla dayatıldığında nasıl “demokrasinin önkoşulu” olabilir? Halk aydınlanmak istemiyorsa, asker eliyle aydınlatmak “Aydınlanma felsefesinin” neresine sığar?

Bu soruları bir yana bırakalım. Cennette merhum Genelkurmay Başkanlarıyla kadeh tokuşturmakta olan bir adamın arkasından dalga geçmek doğru olmaz.

Benim sorum başka: İlhan Selçuk ve şürekâsı “aydınlanma” kavramından ne anlıyor?

Sıkıp suyunu çıkarırsak, anladıkları çok basit: Dinin anlamı ‘karanlık’, ‘gericilik’ ve ‘gerilik’; aydınlanma ise ‘dinden kurtulma’, ‘ilerleme’ ve ‘çağdaşlaşma’ anlamına gelir.

Ama bu kadar değil. İlhan Selçuk gibileri için ‘karanlık’ olan genel anlamda din değil, özel olarak İslam dini.

Dünyaya bakıyorlar, Hıristiyan ülkeler gelişmiş, Müslüman ülkeler geri.

Çıkardıkları sonuç kolay: Müslüman ülkelerin ekonomik, teknolojik, askerî açılardan geri olmasının nedeni Müslümanlık. Demek ki, Müslümanlıktan vazgeçmek, aydınlanmak gerek!

Bu görüş Cumhuriyet gazetesine ve Kemalizm’e özgü değil. Özlü bir ifadesini, tarihçi Bernard Lewis’in 2002’de yazdığı ve Oğlak Yayınları’nın 2006’da Hata Neredeydi? 300 yıldır sorulan soru adıyla yayımladığı kitapta bulmak mümkün.

Şöyle başlıyor Lewis: “Hata neredeydi? İslam dünyası.. uzun zamandır bu soruyu soruyor. Aslen Batı’yla karşılaşmalarından doğan bu sorunun içeriği ve soruluş biçimi, karşılaşmanın koşullarına, kapsamına, süresine.. göre değişiyor.”

Ve sonuç bölümünde şöyle bitiriyor: “Batı özgürlüğünün teori ve pratiğini bilen Batılı bir gözlemci için, Müslüman dünyasının pek çok sorununun altında yatan, tam da özgürlüğün yokluğu (aklın sınırlamalardan ve dayatmalardan özgürlüğü, ekonominin yolsuzluktan ve sürekli kötü yönetimden özgürlüğü, kadının erkek baskısından özgürlüğü, vatandaşın istibdattan özgürlüğü).

Usta bir tarihçi olduğu için açıkça söylemiyor Lewis, ama her Batılı ne demek istediğini hemen anlar: Sınırlama, yolsuzluk, kötü yönetim, kadının eşitsizliği, baskı ve istibdat İslam dinine içseldir; İslam ülkeleri bu nedenle geridir.

İki soru geliyor insanın aklına.

Madem gerilik İslam’dan kaynaklanıyor, nasıl olur da Hıristiyan Batı dünyasının ortaçağ karanlıklarında debelendiği dönemde İslam dünyası uygarlığın zirvesini temsil ediyordu?

Madem geriliğin nedeni İslam, o zaman koca Afrika kıtası niye iki yüzyıldır karanlıklar içinde çırpınıyor? Bütün siyahlar Müslüman oldu da biz mi duymadık?

Dünyanın geniş kesimlerinin Batı’ya kıyasla ekonomik, bilimsel, askerî açılardan geri olması İslam’dan değil de, kapitalizmin Avrupa’nın kuzeybatı köşesinde ortaya çıkmış olmasından ve bu köşenin dünyanın her yanına müdahale etmiş olmasından, sömürgecilikten, emperyalizmden kaynaklanıyor olmasın? Bir kere geri düştükten sonra, emperyalizmin bu geriliği sürdürmesinden ve pekiştirmesinden kaynaklanıyor olmasın?

İlhan Selçuk’un aydınlanmadan anladığı, “muasır medeniyet seviyesi”, yani Batı. Müslüman Türkiye’nin ve Hıristiyan Latin Amerika’nın geriliğinin nedeni de aynı Batı. Müslümanlıkla, dinle, aydınlanıp aydınlanmamakla filan alakası yok.


ronmargulies@btinternet.com

DİĞER HABERLER
YAZARLAR
Haberler
Kavram
Ercümend Özkan
POSTA LİSTESİ
Foto Galeriler
Video Galeriler
HAVA DURUMU
Ankara
8 / 12 °C
Hakkari
-2 / 8 °C
İstanbul
11 / 16 °C
İzmir
9 / 17 °C