Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Kırgızistan’da Özbek Dramı
17 Haziran 2010 / 21:56
Kırgızistan’da Kurmanbek Bakiyev’in devrilmesinden beri durulmayan ve Özbekleri hedef alan olaylar yüz bin civarında Özbekin evinden, yurdundan ayrılıp Özbekistan sınırına dayanmasına sebep oldu.

Son birkaç gündür Oş ve Celalabad kentlerinde Kırgızlar tarafından Özbeklere yönelik şiddet olayları azalmaya ve insanlar evlerinden çıkmaya başladılar. Kırgız hükümetine göre 187 kişinin öldüğü, 2 bin civarında yaralı olduğu öne sürülürken, yardım örgütleri bu sayının daha fazla olduğunu söylüyorlar.

 

Kırgızların Özbeklere uyguladığı şiddet nedeniyle Birleşmiş Milletler 400 bin kişinin mülteci haline geldiğini bildirdi. BM sözcüsü Elisabeth Byrs tahminen 300 bin kişinin evlerinden ayrıldığını ve ülke içinde yer değiştirdiğini, ayrıca Özbekistan sınırında da 100 bin mülteci Özbekin bulunduğunu söyledi. Byrs son resmi rakamlara göre 75 bin kişinin de Özbekistan’a geçtiği belirtti.

 

Hükümet olayların suçlusu olarak devrik başkan Kurmanbek Bakiyev’in sebep olduğu derin çürümeyi gösterirken, ülkenin güneyinde hükümetin otoritesini zayıflatmaya çalıştığını öne sürdü.

 

Associated Press’in haberine göre bazı Özbek tanıklar Kırgız çetelerine Kırgız asker ve polisinin de yardım ettiğini iddia ettiler. Güney Bölgesi Şefi Albay İskender İkramov olaylara iddiaları reddederken, çatışmalara polis gücü olmadıklarından müdahalede bulunmadıklarını söyledi.

 

Oş’da olayları izleyen bir insan hakları gözlemcisi Ole Solvang da 200 metre önlerinde gerçekleşen ölümlere askerlerin müdahalede bulunmadıklarını iddia etti. Hükümetin olaylara müdahalesinde ve buradaki insanları korumakta çok başarısız olduğunu belirtti. Aynı zamanda olaylara şahit olanlardan askeri güçlerin çetelere yardım ettiklerini duyduğunu da söyledi.

 

Özbekistan sınırında kurulan kamplara yerleştirilen Özbekler gidecek yerlerinin kalmadığını, geride bıraktıkları evlerinin yakıldığını anlattılar. Bulundukları kamplarda da yiyecek ve su bulunmadığını söyleyen Özbekler kaldıkları yerde veya burada ölmek arasında bir fark olmadığını söylediler.

 

Kırgızistan’ın zayıf askeri gücü Oş kentinde gücü tekrar ele alırken ülkeden Türkler de dahil yaklaşık 4 bin yabancı tahliye edilmiş durumda.

 

Kırgızistan’da yaşanan şiddet olayları başından sonuna kadar dünya kamuoyuna ulaştırılmasına rağmen, hiçbir ülkeden ciddi bir yardım ulaşmaması dikkat çekti. Olayları günlerce yatıştıramayan Kırgız hükümeti Rusya’dan acil yardım istemesine rağmen Rusya koşulların olgunlaşmadığı gerekçesiyle yardım isteğini reddetmişti. Amerika ve Çin, Kırgız halkını itidalli olmaya çağırmakla yetinmişti. Birleşmiş Milletler de etnik çatışmanın bölgeye yayılmasından endişelendiğini belirtmekle yetinmişti. Bilindiği gibi Kırgızistan’da ABD ve Rusya’nın askeri üsleri bulunuyor.

 

Türkiye ise olaylar karşısında kardeş Kırgız halkını sükunete davet etmişti. Oysa 7 Haziranda Türkiye’de, aralarında Kırgızistan temsilcisinin de bulunduğu Asya Güvenlik Zirvesi düzenlenmişti. Zirvenin sonunda hazırlanan “Asya’nın Kalbi”nde Dostluk ve İşbirliği için İstanbul Bildirisi”nde “Mevcut bölgesel ortamı belirleyen karmaşık sınamalara karşı bölgemizin bir bütün olarak kararlı ve eşgüdüm içinde hareket etmesi gerektiğine kaniyiz.” ifadeleri yer almıştı.

 

Dışişleri Bakanlığı Kırgızistan ile ilgili yayınladığı açıklamada ise, ancak ülkede meşru ve demokratik bir hükümetin kurulmasına yönelik sürecin başlaması umut edilmekte olduğu söylenerek, bir kriz masası oluşturulduğu bildiriliyordu.

 

İstanbul Üniversitesi profesörlerinden Özbek asıllı Ahat Andican da Kırgız hükümetinin güneydeki olaylara seyirci kaldığını iddia etti. Ahat Andican, Amerika’nın Sesi’ne yaptığı açıklamada Türkiye’nin başka bölgelerde izlediği aktif dış politikaya karşılık Kırgızistan konusunda sessiz kalışını son yıllarda Orta Asya’daki etkinliğini yitirmesinin sonucu olduğu şeklinde yorumladı.

 

DİĞER HABERLER
YAZARLAR
Haberler
Kavram
Ercümend Özkan
POSTA LİSTESİ
Foto Galeriler
Video Galeriler
HAVA DURUMU
Ankara
0 / 12 °C
Hakkari
-6 / 10 °C
İstanbul
12 / 17 °C
İzmir
12 / 18 °C