Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Türkiye yönünü Batı’dan çeviriyor
18 Eylül 2010 / 11:32
GEÇEN pazar günü gerçekleşen referandumdan çıkan sonucu Türk halkının AB’ye tam üyelik sürecine verdiği güçlü destek şeklinde yorumlayanlar da oldu.

Sedat ERGİN-HÜRRİYET

En azından bazı önemli Avrupalı siyasi şahsiyetlerin açıklamaları bu yönde. Gelgelelim, referandumdan tam 3 gün sonra ABD’nin saygın düşünce kuruluşlarından German Marshall Fund’un (GMF) yayımladığı “Transatlantik Eğilimler 2010” araştırması, Türk halkının AB’ye tam üyelik hedefine verdiği desteğin baş aşağı gitmekte olduğunu gösteriyor.

GMF’in iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi hükümetine karşı önyargı taşımayan dengeli bir bakışının olması araştırmanın nesnelliği açısından bir referans olarak gösterilebilir. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen aralık ayında resmi ziyaret için gittiği Washington’da konuşma yapmak için seçtiği forumlardan biri de GMF olmuştu.

BÜTÜN GRAFİKLER TEPETAKLAK AŞAĞI

GMF’in araştırması ABD, Türkiye ve AB’ye üye 11 ülkede yapılmış. Araştırmanın Türkiye’yi konu alan bölümü “Türkiye Batı’dan Uzaklaşıyor mu?” başlığını taşıyor. Türkiye bölümünde halkın Batı’ya bakışıyla ilgili grafiklerin hepsinde istikrarlı bir şekilde aşağı doğru inen bir çizgi gözümüze çarpıyor.

AB’ye tam üyelik desteği 2004 yılında yüzde 74 iken yüzde bu yıl 38’e düşmüş. Bu, herhalde bugüne dek kaydedilen en düşük destek oranıdır.

Burada ilginç olan bir nokta, Türkiye’nin tam üye olacağına duyulan inancın AB ortalamasında Türkiye’ninkinden yüksek olmasıdır. Avrupalıların yüzde 51’i Türkiye’nin eninde sonunda tam üye olacağına inanırken, Türklerde bu oran yüzde 26’ya düşmektedir.

Yalnızca AB değil, NATO’ya destekte de büyük bir düşüş söz konusu. Bu, AB’nin dışlayıcı tavrına duyulan tepkinin ötesinde Batı kurumlarına ve değerlerine dönük genel bir soğumanın ifadesidir. NATO’yu 2004 yılında Türklerin yüzde 53’ü gerekli bulurken, bu destek yüzde 30’a düşmüştür.

HAYDİ ORTADOĞU’YA GİDELİM

Tam bu noktada araştırmanın en hayati gördüğümüz bölümüne dikkat çekmek istiyoruz. Özellikle son bir yıl içinde gözüken en çarpıcı düşüş, “Dış politikada kimlerle işbirliği yapılmalıdır?” sorusuna verilen yanıtlarda karşımıza çıkıyor.
Türkiye’nin AB ile işbirliği yapması gerektiğini düşünenlerin oranı 2009’da yüzde 22 iken bu oran 2010’da yüzde 13’e düşmüştür. Peki bu yüzde 9’luk kayıp nereye gitti dersiniz? Geçen yıl “Türkiye Ortadoğu ülkeleri ile işbirliği yapmalıdır” diyenlerin oranı yüzde 10 iken bu oran 2010’da yüzde 20’ye çıkmıştır.

En büyük blok “Türkiye yalnız hareket etmelidir” diyenler. Ancak burada da yüzde 43’ten 34’e düşüş var. Rusya’da yüzde 3’ten 5’e, ABD’de yüzde 4’ten 6’ya yükseliş gözleniyor. Bu başlıkta en anlamlı sonuç, Ortadoğu’ya yönelme eğilimidir.

Batı’dan uzaklaşma yönelişi her başlıkta karşımıza çıkıyor. Örneğin İran’ın nükleer silah geliştirme olasılığından Batı dünyası içinde en az rahatsızlık duyan halkın Türkler (yüzde 48) olduğu ortaya çıkıyor. Keza Türkiye, Başkan Obama’nın popülaritesinin en düşük olduğu ülkedir. Geçen yıl yüzde 50 olan bu oran bu yıl yüzde 28’e düşmüştür.

Bütün bunlardan şu sonuçları çıkartıyor GMF:
- “Türkiye Batı ile ittifak kurma alanında gözle görülür bir davranış kalıbı sergilemiyor ve dış ilişkiler alanında hareketleri daha az kestirilebilen bir yöne doğru ilerliyor. Bu da Amerikalı ve Avrupalı liderlerin gelecekte hesaba katmaları gereken bir durumdur.
- Aslında Türk kamuoyunun eğilimi, ülkenin yeni odak noktası olarak Ortadoğu’yu yansıtmaktadır.”

HEM İÇ HEM DE DIŞ FAKTÖRLERİN SONUCU

Bu araştırmanın özellikle Batı’nın Türkiye’ye bakışında yeni dönemde önemli bir referans olacağını söyleyebiliriz.

Bu araştırmanın bulguları üzerinde uzun uzadıya düşünmemiz gerekiyor. Batı’ya desteğin zayıflamasında Avrupalı liderlerin tam üyelik konusunda Türk halkına yaşattığı hayal kırıklığı çok önemli bir faktördür.

Bir başka düzlemde ise Türkiye’nin Adalet ve Kalkınma Partisi hükümeti altında geçirdiği 8 yıl boyunca içte ve dışta izlenen politikaların, başvurulan söylemlerin Türk toplumunda yol açmakta olduğu dönüşümün bu sonuç üzerindeki etkisi, kuşkusuz daha az önemli değildir.

En iyisi herkesin bu araştırmayı okuyup kendi sonuçlarını çıkartmasıdır. Kaygılanıp kaygılanmamak size kalmış bir konudur.

DİĞER HABERLER
YAZARLAR
Haberler
Kavram
Ercümend Özkan
POSTA LİSTESİ
Foto Galeriler
Video Galeriler
HAVA DURUMU
Ankara
0 / 12 °C
Hakkari
-6 / 10 °C
İstanbul
12 / 17 °C
İzmir
12 / 18 °C