Mukaddes Özkan
12 Punto14 Punto16 Punto18 Punto
AŞURA
04.12.2012 07:28

Bu kelimenin aşr veya aşir kökünden türemiş Arapça’dan gelme olduğunu ileri sürenler olmasına rağmen kelimenin İbraniceden geldiği iddiasında olanlar yoğunluktadır. Arapça aşr kökünün on sayısı ile ilgili olması, Muharrem ayının onuncu gününü işaret etmesi ile ilgilendirildiğinden dolayı bu iddianın arkasında durulmuştur. Sadece İslam’ın değil, başka din ve mezheplerin de Muharrem ayının onuncu gününü kutsamalarından dolayı kelimenin Arapçaya maledilmesini uygun bulmayanların gerekçeleri oldukça geçerlilik arzeder.

Bu günün Yahudiler tarafından kutsanmasının nedeni, Hz. Musa ve kavminin Firavunun zulmünden kurtuldukları bu günde oruç tutarak rablerine şükrettiklerinden dolayıdır. Bu sebepledir ki bazı müsteşriklere göre bu Yahudi geleneğine dayanan bir adettir.

Bir başka görüşe göre de Aşura, Hz. Nuh’dan beri gelen bütün dinlerde var olmuştur. Bu günün Nuh peygamber ile ilgisinin kurulmasının iki nedeni rivayet edilir. İlki Nuh peygamberin gemisinin bu günde Cudi dağına oturması, bir ikinci neden ise, bu tatlının ilk defa o gemide kalan erzakların bir arada pişirilerek bu tatlının ortaya çıkışı ile ilgilidir. Aşura kelimesi bir yandan Muharrem ayının onuncu gününü simgelerken, bir diğer yandan da o günde pişirilip gemide kalanların birlikte yedikleri bir tatlıya da isim olmuştur.

Cahiliye devri Arapları, ataları olan Hz. İbrahim’in Aşura günü doğduğuna dair olan inançlarından dolayı bu geleneğe sahip çıkmışlar ve bu günde oruç tutmuşlardır. Hz. Ayşe’den gelen bir rivayette de her sene Kabe’nin örtüsünün bu günde yenilendiği ile ilgili bilgiler de cahiliye Araplarının bu güne verdiği önemi belgeler.

Hz. Ayşe ve Abdullah b. Ömer’in bu konudaki rivayetleri olaya Müslümanlar açısından açıklık getirmektedir. Azhap arasında ilimleri ile tanınıp saygı gören bu iki sahabi de aşağı yukarı birbirinin aynı sayılabilecek açıklamayı yapmışlardır bu konuda. Onların ayrı ayrı yaptıkları açıklamalar şöyledir: ‘Aşura Kureyş’in cahiliye devrinde oruç tuttuğu bir gündü. Resulullah’da buna riayet ediyordu. Medine’ye hicret edince de bu oruca devam etti ve başkalarına da emretti. Fakat Ramazan orucu farz kılınınca kendisi aşura gününde oruç tutmayı bıraktı; (Buhari, Şavm, 69, Müsned, V1, 29-30) Bundan sonra bu günde dileyen oruç tutmuş dileyen de tutmamıştır. Resulullah bu konuda kimseyi sınırlamamıştır. Bu da Allah’ın günlerinden biridir, isteyen tutsun, buyurmuştur; (Müsned, 11, 57, 143,)

Aşura günü ile ilgili pek çok farklı görüş, söylenti vardır. Fakat bunların hemen hemen hiç biri sağlam bir temele dayanmaz. Yani bunların hiç birine Peygamber(a.s.)'ın hayatında rastlamıyoruz. Sadece, onlara benzememek için Muharrem ayının dokuzunda, onunda ve on birinde oruç tutulabilineceğini önermesi dışında. Pek çok konuda Müslümanları yönlendirmekte kullanılan hurafelerin bu konuda da oldukça yoğun olduğu bir gerçek.

Bu konudaki rivayetlerden biri olan, Hz. Peygamberin Muharrem'in onunda Medine’ye göç ettiği iddiasının gerçekte tamamen yanlış olduğu, hicretin on iki Rebiülevvel’de gerçekleştiği ile ilgili kanıttır. Bir diğeri ise, Hz. Muhammed’e geçmiş ve gelecek bütün günahlarının bu günde affedileceğine dair Rabbi’nden teminat almasına dairdir. Halbuki bu konuda Resulullah, Muharrem ayının onuncu gününü de Allah’ın günlerinden sadece biri olduğunu söylemesi iddianın gerçek olmadığını, ilmi bir geçerliliğinin bulunmadığını gösterir.

İslam tarihinde Muharrem ayının onuncu gününün çok daha farklı ve siyasi bir boyutu vardır. Resulullah’ın torunu olan Hz. Hüseyin’in Emevi hanedanı tarafından Kerbela’da şehid edilmesi Şia tarafından yas günü olarak kabul edilmiştir. Bunun tam tersine Emeviler de bu günü bayram gibi kutlayarak, tatlılar dağıtıp, bu kara lekeyi örtmeye çalışmışlardır.

Müslüman Türklerin arasında da aşura geleneği yer almakta, Muharrem ayının onundan itibaren aşure adı verilen tatlı, pişirilip dağıtılarak toplumda bir nevi kaynaşma, selamlaşma vesilesi haline gelmiştir. Zaten Müslüman halkların imkanlarını paylaşmak, konusundaki gönül zenginliklerine de ters düşmeyen bir inanç ile örtüşen bu olay, ne bir ibadettir ne de bir sünnettir. Sadece ve sadece dinimize ters düşmeyen bir gelenektir. Selam doğruları bulup onlara sahip çıkanlara olsun. 

Yazıyı Paylaş : GoogleGoogle, TwitterTwitter, FacebookFacebook, DiggDigg, Del.icio.usDel.icio.us, RedditReddit
Bu yazıya toplam (5) yorum eklenmiştir.
Ali Bal
01 Aralık 2013 Pazar 00:33
Kanaatımca
Aşure orucu ile ilgili Kerbela faciası dışındaki diğer tarihi/dini gerekçeler tartışılır.Ancak Kerbela olayı bir gerçek.Asıl biz her ne kadar pek çoğumuz mezhep taassubunu aşmış insanlar olarak illa da bir Sünnilik iddiasına sahip olmasak ta o kültür zeminindenyetişmiş insanlarız.O nedenle Hz.Hüseyin'in kıyamını iyi anlamamış olabilir miyiz?Hz.Hüseyin'in kıyamı sahteci İslam'la sahici İslam'ın yollarının ayrıldığı ibretamiz bir milatsa Bakara/185'i bir hüküm olduğu kadar aynı zamanda bir mantık olarak alsak,buradan İslam tarihinde bu kabil dönüm noktalarını -zaten bunların sayısı fazla değildir- Ramazan Orucu yerine kaim veya onunla eşdeğer saymamak kaydıyle o dönüm noktalarının hatırasını yaşatmak açısından o günlerin oruçla anılması isabetli olmaz mı?Malum Bakara/185 te de Kur'an'ın inişi gibi alemlere rahmet bir olayın oruçla anılması konu alınıyor.
Ali derda
04 Aralık 2012 Salı 15:28
Yas
Aşura-e gününde oruçla yas tutmak, kendine eziyet etmek yada tatlılarla süslemek...vb. faaliyetler ciddi bir düşünce bozukluğudur.

Din adına, Allah rızası adına yapılacak tüm amellerimizi öncelikle Resullullah'ın(a.s.) hayatıyla örneklendirmemiz lazım. O'nun hayatında yoksa yoktur. Bu örf ve adetler içinde böyledir. Bazı durumlarda islama ters düşmeyen analeri yaşatmakta zarar her ne kadar yok görünsede, islamı aslındaki haliyle saflaştırmak için terk edilmesi gerkir.
Selamlar ablacığım, bence daha sık yazmalısınız.
Kemal Songür
04 Aralık 2012 Salı 13:38
güzel/kısa özet...
Dinin gerçekliği maruf olana tolerans göstermesi ve geleneksel/kültürel çeşitliliğin oluşumuna yeşil ışık yakılmasıdır. Ta ki dinin kırmızı çizgilerine ters düşmesin. Nice kültürel aktiviteler vardır ki insanların yardımlaşmasına, kaynaşmasına vesile olmaktadır, bize düşen bu nevi ''maruf'' üretimlerin/yaşanılanların gözardı edilmesi değil, yardımlaşılan boyutlarını dinin hudutlarına gölge düşürülmemesi kaydıyla tolerans gösterilmesidir. Sabitelerin muhafaza edilmesi ve sabitelere gölge düşürmeyenlerin tolere edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Bu bütün kültürel çeşitlilikler için geçerlidir. Elinize sağlık muhterem ablamız...
İlyas metin
04 Aralık 2012 Salı 12:27
Çelişki
Kerbela için hem yas tutup hem de tatlı dağıtmak ciddi çelişkidir
harun köybaşı
04 Aralık 2012 Salı 10:28
özlü anlatım
Toplumlar aşure konusunda coğrafyalara ve inançlara göre çok farklılık gösteriyor.Tabi bizler için ölçü İslam'ın çizdiği hatlardır.İslam'a razı gelecek hal ve tavır takınmaktır.

Sözleri giriftleştirmeden, kısa ve net bir girişle doyurucu bir anlatım olmuş.Allah razı olsun...
Yazarın Diğer Yazıları
YAZARLAR
Haberler
Kavram
Ercümend Özkan
POSTA LİSTESİ
Foto Galeriler
Video Galeriler
HAVA DURUMU
Ankara
-1 / 5 °C
Hakkari
-4 / 6 °C
İstanbul
10 / 13 °C
İzmir
2 / 14 °C